Biološki beton

Godinama smo mogli, mahom u naučno fanstastičnim filmovima ili romanima, da se susretnemo sa vanzemaljskim brodovima čija je spoljašnja struktura sačinjena od nekog čudnog materijala koji je u isto vreme i vrsta metala, ali i živog bića, pa tako može da se regeneriše i “razmišlja” kada i sa kime da “sarađuje”. I ova ideja je bila van poimanja ljudskog uma sve do pre nekih desetak godina, sve do onog momenta kada se prvi put pojavio izum takozvanog biološkog betona creditos rapidos.

Početkom ove decenije tim naučnika u Holandiji razvio je prototip biološkog betona koji sam sebi može da popravi pukotine. U to vreme ovo je najavljivano kao inovativni projekat za koji će biti potrebne godine usavršavanja, ali budućnost je, izgleda, već počela i sve više sličnih tipova materjala počinje da se koristi u građevinarstvu i drugim oblastima inženjerije.

Ovaj specifični tip betona je nastao kao plod saradnje između naučnika Erika Šlangena i Henka Jonkersa, a kojima je palo na pamet da kreiraju takozvani “biocement” koji koristi bakterije kako bi ispunile pukotine, a koje posledično dovode do strukturalne degradacije. I evo kako taj proces funkcioniše – u tradicionalni betonski agregat ubacuju se specijalne bakterije i kapsule kalcijum laktata. U trenutku otvaranja, to jest formiranja pukotine, u njih u isto vreme ulazi i atomsferska voda i automatski aktivira “uspavane” bakterije koje su prirodno usmerene da se hrane kalcijum laktatom. Iz samih bakterija kao rezultat varenja javlja se kalcit, mineral koji je osnovna komponenta krečnjačkih stena. A na ovaj način praktično se formira krečnjačka zakrpa na mestu nekadašnje pukotine.

Ovaj eksperiment je bio u fazi laboratorijskog ispitivanja u toku 2012. godine, ali je projekat napredovao u Holandiji i već je izgrađena manja građevina koja služi kao test prostor u realnim atmosferskim uslovima. Naučnik Jonkers i njegov partner u ovom eksperimentu su napravili kućicu za čuvara plaže na obližnjem jezeru i godinama su pratili kako se male pukotine pojavljuju, a zatim kako bakterije počinju da proizvode krečnjak koji popunjava te pukotine kao ožiljačno tkivo – credito rapido con asnef, da bi se sa vremenom izjednačile sa ostatkom površine. Ovaj naučni tim je za sada prezadovoljan rezultatima u praktičnim uslovima.

Ideja o inteligentnim zgradama, putevima i ostaloj infrastrukturi postoji već decenijama među futurističkim umovima ove planete, ali do sada nije mogla da bude ostvarena. Pojavom nanotehnologije u našim životima granice se pomeraju i sve se više ekperimentiše sa primenom mikroorganizama u inženjerstvu bilo koje vrste. Arhitektura je samo jedna od oblasti gde ovakva primena može mnogo da koristi, a zatim se već planira i ugradnja sličnih materjala u puteve. Možemo samo da pretpostavimo da su sledeći na listi automobili ili čak avioni, koji će sami sebi moći da podešavaju parametre, a posle toga ni oni čuveni vanzemaljski brodovi, sa početka ovog teksta, nisu daleko.

Pored naravno materjala koji se sami popravljaju u svetu je već počela eksperimentalna primena betona koji na površini imaju ugrađene bakterije iz zemljišta koje omogućavaju sitnim biljkama neometano da rastu po vertikalnim površinama i na taj način proizvode kiseonik, smanjuju nivo okolinih emisija ugljendioksida i u isto vreme prižaju i dodatnu termo i zvučnu izolaciju.